تا حریم فلک؛ عبدالحسین مختاباد (+صدا)

عصر ایران ؛ علی نجومی _ عبدالحسین مختاباد از هنرمندانی است که هنر و جامعه را جدای از یکدیگر نمی‌بیند؛ هنرمندی هم‌ولایتیِ نیما یوشیج که همواره کوشیده نگاه اجتماعی را در کنار فعالیت هنری خود حفظ کند. او در سال ۱۳۴۵ در ساری به دنیا آمد و آواز را نزد کریم صالح‌عظیمی آموخت؛ استادی که خود از شاگردان اقبال آذر بود. مختاباد همچنین نواختن سه‌تار را نزد عطاءالله جنگوک فراگرفت و از آموزش‌های استادانی چون کامبیز روشن‌روان، شاهین فرهت، محسن الهامیان و امیر بیداریان بهره برد.

پادکست را اینجا بشنوید

در کارنامه هنری مختاباد، تصنیف‌های متعددی دیده می‌شود که بخشی از آن‌ها با آهنگسازی خود او ساخته شده‌اند. از جمله «تمنای وصال» با شعری از شیخ بهایی و نیز «غم یار» که هر دو از آثار شناخته‌شده او به شمار می‌آیند. او در تصنیف «بی‌وفا» یا «گل‌آغوش» نیز به سراغ شعری از حسین منزوی رفته؛ اثری با آهنگسازی عماد رام که پیش از او خوانندگانی چون نادر گلچین و هوشمند عقیلی نیز آن را اجرا کرده بودند.

مختاباد تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته علوم اجتماعی در دانشگاه تهران آغاز کرد و بعدها در دانشگاه‌های دانشگاه یورک و دانشگاه اتاوا در کانادا و کالج گلداسمیت در انگلستان به تحصیل موسیقی پرداخت و دکترای خود را دریافت کرد. او در این مسیر از آموزش استادانی چون جان بیلی و استانلی گلاسر بهره‌مند شد.

در میان آثار او، تصنیف «مهتاب» با شعری از نیما یوشیج و آهنگی از احمدعلی راغب جایگاه ویژه‌ای دارد. همچنین آثاری چون «شمع شبانه» با شعری از معینی کرمانشاهی و آهنگی از مجید وفادار، که نخستین بار توسط داریوش رفیعی اجرا شد، و نیز «شبانگاهان تا حریم فلک» با شعری از ساعد باقری و تنظیم ارکسترال فریدون شهبازیان بر پایه اثری از پرویز یاحقی، از دیگر نمونه‌های مهم فعالیت هنری او هستند.

قطعاتی که در این پادکست آمده را می‌توانید این‌جا کامل بشنوید

مختاباد در کنار موسیقی، در حوزه‌های مدیریتی و فرهنگی نیز فعال بوده است. ریاست دانشکده هنر و معماریِ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مشاوره موسیقی در معاونت مجلس و استان‌های سازمان صدا و سیما و عضویت در شورای اسلامی شهر تهران در دوره چهارم از جمله مسئولیت‌های او به شمار می‌رود. او همچنین در زمینه تألیف و ترجمه کتاب نیز فعالیت داشته و آثاری چون «تاریخی از موسیقی معاصر ایران» و ترجمه «موسیقی پست‌مدرن، تفکر پست‌مدرن» را منتشر کرده است.

در میان دیگر آثار او می‌توان به تصنیف «یار با ما بی‌وفایی می‌کند» با غزلی از سعدی و آهنگی از مهیار فیروزبخت و نیز «ترک ختا» با شعری از خواجوی کرمانی اشاره کرد. مختاباد همچنین موفق به دریافت جوایز بین‌المللی متعددی شده است؛ از جمله مدال طلای جایزه جهانی موسیقی در سال ۲۰۲۰ برای اثر «از شرم در حجابم» و مدال نقره همین جایزه در سال ۲۰۲۲ برای تصنیف «آن لحظه‌ها» با شعری از محمدرضا شفیعی کدکنی.

از آثار ماندگار دیگری که با صدای او اجرا شده، می‌توان به «یار بیگانه‌نواز» با شعری از بیژن ترقی و آهنگی از اکبر محسنی اشاره کرد؛ تصنیفی که نخستین بار غلامحسین بنان آن را اجرا کرده بود.

تفاله‌ی قهوه را دور نریزید؛ ۲۰ کاربرد شگفت‌انگیز که نمی‌دانستید

بیشتر بخوانید:

حسام الدین سراج ؛ بیدل موسیقی ایران (+صدا)

تماشاخانه

یکی از ماندگارترین سکانس‌های فرار از زندان تاریخ سینما (تماشا کنید)

گاز به شمال می‌رسد یا نمی‌رسد / زمزمه‌های زمستانی سخت مثل سال ۸۶ یا شاید بدتر؟

فیلم های دیگر