تاریخ:
اگر بر این ۲ رشته مسلط نشویم بردگان علمی دیگران میشویم 
درس هشتاد و سه
شگفتی طبیعت، دلیل علمی مستطیلی بودن مردمک بز و گوسفند
مردمک چشم گوسفندها و بزها به شکل مستطیلی افقی است تا دید پانورامای ۳۲۰-۳۴۰ درجهای فراهم کند. این طراحی منحصربهفرد، نور بیشتری را در حالت چرای سر به زمین جذب میکند و میدان دید وسیعی برای تشخیص شکارچیان ایجاد مینماید، بدون نیاز به چرخاندن سر. برخلاف مردمک دایرهای انسانها (دید ۱۸۰ درجه)، این تطبیق evolutionary جانوران علفخوار را در برابر تهدیدات حفظ میکند!
اگر به چشمهای یک گوسفند خیره شوید، ممکن است متوجه نکتهای عجیب شوید. برخلاف مردمکهای گرد و متحرک ما انسانها، گوسفندها در مرکز چشم خود شکلی سیاه و مستطیلی دارند. اما دلیل این تفاوت چیست؟
گوسفندان، بزها و گوزنها به نشخوارکنندگان معروف هستند. نشخوار یعنی جویدن دوبارهی غذایی که تا حدی هضم شده، پیش از آنکه در نهایت بلعیده شود. وجه اشتراک دیگر گوسفندها، گوزنها و بزها اینست که گاهی مجبور میشوند وقتی شکارچی از راه میرسد، فرار را بر قرار ترجیح دهند و اینجاست که مردمکهای افقی آنها بسیار کارآمد میشود.
مارتی بَنکس، پژوهشگر اصلی آزمایشگاه بنکس در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، سال ۲۰۲۴ توضیح داد: «مردمک افقی با تنها یک استثنا که توانستیم پیدا کنیم، با حیواناتِ طعمه مرتبط است. کاملاً مشخص بود که این حیوانات همیشه چشمهایی در دو سوی سر دارند، نه چشمهای روبهرو مانند ما.»
«قرار گرفتن چشمها در دو سوی سر به آنها اجازه میدهد ۳۶۰ درجه اطراف خود را ببینند؛ کاری که بدیهیست ما نمیتوانیم انجام دهیم. مردمک کشیده دید پانورامیک را تقویت میکند، چون نور بیشتری وارد چشم میشود؛ بنابراین چشم چپ میتواند پشت حیوان در سمت چپ را ببیند و طول بیشتر مردمک سبب میشود نور بیشتری از آن جهت وارد شود و دید بهتری فراهم شود.»
«جالب اینجاست که باریک بودن عمودی مردمک سبب میشود خطوط افقی در میدان دید حیوان واضحتر شوند. این ویژگی احتمالاً برای قرار دادن دقیق پاها روی زمین هنگام فرار از شکارچی بسیار حیاتی است.»
سپیداج (Cuttlefish)
در واقع، تنوع شکل مردمکها در قلمروی حیوانات بسیار گسترده است. گربهها شکافهای عمودی دارند که برای شکار کمینمحور ایدهآل است، در حالی که شکارچیان بلندقدتری مانند انسانها معمولاً مردمکهای گرد دارند. اگر فکر میکنید مردمک گوسفند عجیب است، کافیست به مردمک عجیب و موجدار سپیداج نگاه کنید.
خدنگ (مانگوس)
با این حال، شاید عجیبترینِ همه، خدنگ (مانگوس) باشد. در حالی که بیشتر حیوانات از قاعدهی «عمودی برای شکارچیان و افقی برای طعمهها» پیروی میکنند، این پستاندار شکارچی مردمکی شبیه گوسفند دارد. بنکس میگوید: «این حیوان اصلاً با توضیح ما جور درنمیآید.»
منبع: فرادید
لینک کوتاه: کپی لینک
طرز تهیه سوغورمه کباب؛ این کباب ترکی با بادمجان کبابی غوغا میکند کشورها را با لقبهای عجیب و جذابشان بشناسید؛ از «سرزمین آتش و یخ» تا «بام جهان» بلندترین قلهها در هر یک از ۷ قاره جهان (+ اینفوگرافیک) داستان رزا شانینا؛ تکتیرانداز زن ارتش سرخ که «وحشت پنهان پروس شرقی» لقب گرفت (+عکس) ریختن سرکه در ماشین لباسشویی؛ ترفند کاربردی یا اشتباه پرهزینه؟ ایرانیان بیشتر در چه ماهی به دنیا میآیند؟!(+اینفوگرافیک) خانه را با آشپزخانهای همیشه تمیز، شاداب کنید چرا بعضی مردان زنان مطلقه را برای ازدواج انتخاب میکنند؟؛ واقعیتی که کمتر دربارهاش حرف میزنیم استرس مزمن چگونه ویژگیهای شخصیتی ما را تغییر میدهد؟ داستان کریستینا شِربِک؛ زنی که جیمز باند از روی زندگی آن ساخته شد! اختراع باستانی ایرانی که هنوز مایه شگفتی است(+عکس) ایرانیان چگونه صاحب «نام خانوادگی» شدند؟ سیستمعامل زندگی چیست؟ راهنمای جامع مدیریت کارها، عادتها و بار ذهنی سیر را در یخچال نگذارید؛ قانون طلایی نگهداری سیر تنهایی با انزوای اجتماعی فرق دارد؛ کدام یک میتواند ما را بیمار کند؟